აფხაზეთში ომის დაწყებიდან 23 წელი გავიდა

პოლიტიკა - 10:15, 14 Aug, 2015

1860

აფხაზეთში შეიარაღებული კონფლიქტის დაწყებიდან 23 წელი შესრულდა. 1992 წლის 14 აგვისტოს, აფხაზეთში შეიარაღებული დაპირისპირება დაიწყო, რომელიც ომში გადაიზარდა.

სოჭი-ინგირის სარკინიგზო მონაკვეთის დასაცავად აფხაზეთის ტერიტორიაზე შესულ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ეროვნულ გვარდიას აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის, ვლადისლავ არძინბას განკარგულებით შექმნილმა ე.წ. „აფხაზურმა გვარდიამ", ოჩამჩირის რაიონის სოფელ ოხურეისთან ცეცხლი გაუხსნა.

ე.წ. "აფხაზურმა გვარდიამ" საქართველოს ეროვნულ გვარდიას აფხაზეთის ტერიტორიაზე გადაადგილებისას წინააღმდეგობა სხვადასხვა ქალაქებში გაუწია, რასაც აფხაზეთში საომარი მოქმედებების დაწყება მოჰყვა. აფხაზეთში სამხედრო დაპირისპირება 13 თვე და 13 დღე გაგრძელდა. საომარ მოქმედებებში ავიაცია, არტილერია და ტანკები ჩაერთო.

1992 წლის 3 სექტემბერს, მოსკოვში ედუარდ შევარდნაძემ და ბორის ელცინმა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ დოკუმენტს მოაწერეს ხელი, თუმცა დოკუმენტის პირობები არ შესრულებულა და აფხაზეთში საომარი შეტაკებები ისევ გაგრძელდა.

1993 წლის დასაწყისისათვის ე.წ. აფხაზურმა ძალებმა ე.წ. საბრძოლო მოქმედებების შეწყვეტითა და საქართველოს მიერ ჯარის გაყვანის ხელმოწერილი შეთანხმების შესრულებით ისარგებლეს ქალაქი გაგრა აიღეს. ხელშეკრულების ხელმეორედ დაღვევას კი 1993 წლის სექტემბერში სოხუმის აღება და მასზე აფხაზური მხარის კონტროლის დამყარება მოჰყვა. ქართული სამხედრო ძალები იძულებულნი გახდნენ, აფხაზეთი დაეტოვებინათ. აფხაზურ-რუსულმა შენაერთებმა მდინარე ენგურის გასწვრივ პოზიციები 1993 წლის 30 სექტემბერს დაიკავეს

1994 წლის 14 მაისს მოსკოვში ცეცხლის შეწყვეტის თაობაზე ქართულ-აფხაზურ მხარეებს შორის კიდევ ერთი ხელშეკრულება დაიდო. ამ ხელშეკრულების საფუძველზე კონფლიქტის ზონაში დსთ-ს სამშვიდობო ძალები განლაგდნენ.

დაუზუსტებელი მონაცემებით, ქართულ-აფხაზური კონფლიქტის დროს 16 ათასი ადამიანი დაიღუპა, 10 000 ქართველი და 4 000 აფხაზი. ომამდე რეგიონში 537 000 მოქალაქე ცხოვრობდა, დღეს აფხაზეთიდან 300 ათასამდე ათასი დევნილია.