რატომ ებღაუჭება პუტინი მადუროს რეჟიმს

მსოფლიო - 17:15, 02 May, 2019

1757

Financial Times-ის აზრით, თუ ნიკოლას მადუროს რეჟიმი უახლოეს მომავალში თუ არ შეიცვლება, ქვეყანას სასტიკი კრახი ემუქრება.

რამდენიმე დღის წინ მადურომ შესძლო კიდევ ერთხელ მოეგერიებინა ოპოზიციის ყველაზე მკვეთრი შემოტევა, თუმცა, ცხადი ხდება, რომ იგი გავლენებს კარგავს. ყოველდღიურად იმატებს არმიისა და ძალოვანი სტრუქტურების წარმომადგენელთა რიცხვი, რომლებიც ხუან გუაიდოსა და ოპოზიციის მხარეს გადადის. ვენესუელელებს ყელში ამოუვიდათ ის საყოველთაო სიღარიბე, რომლშიც ქვეყანა მადუროსა და მისი წინამორბედის, უგო ჩავესის რეჟიმებმა შეიყვანეს. მადუროს რეალურად ორი გამოსავალი დარჩა - ან ქვეყნის ტერიტორიის უსაფრთხო დატოვება, ან ახალი საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარება. წინააღმდეგ შემთხვევაში სისხლისღვრა ფაქტიურად გარდაუვალია, აცხადებენ ექსპერტები.

ოდესღაც ვენესუელა ყველაზე მდიდარი ქვეყანა იყო ლათინურ ამერიკაში - მის წიაღშია ნავთობის უდიდესი მარაგი მთელს მსოფლიოში. და ამ ფონზე ქვეყანაში რამდენიმე წელია ჰიპერინფლაცია მძვინვარებს, სახეზეა ელექტროენერგიის მიწოდების, საკვებისა და მედიკამენტების დეფიციტის პრობლემები. ქბეყანა მოსახლეობის 10%-მა დატოვა.

ამასთან მადურო აშკარად უკანონო პრეზიდენტია. რუსეთის, ჩინეთისა და თურქეთის გარდა, სხვა ქვეყნებმა საპრეზიდენტო არჩევნები გაყალბებულად გამოაცხადეს, ხოლო ხუან გუაიდო კანონიერ მმართველად 50-ზე მეტმა ქვეყანამ აღიარა. ოპოზიციას მხარს, გამოკითხვების თანახმად მოსახლეობის 80% უჭერს მხარს. არ დაგვავიწყდეს, რომ გუაიდო პარლამენტის თავმჯდომარეა, სადაც მანდატების 2/3 ოპოზიციის ხელშია. მსოფლიოს მრავალმა ქვეყანამ ვენესუელას კომპანებს და ოფიციალურ პირებს სანქციები დაუწესა.

რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი, ისევე როგორც ასადის რეჟიმის შემთხვევაში, ვენესუელაშიც დემოკრატიული და ცივილიზებული სამყაროს წინააღმდეგ მიდის. ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივნის მაიკ პომპეოს განცხადებით, ნიკოლას მადურო მზად იყო ქვეყნიდან გაქცეულიყო, მაგრამ რუსებმა გადაარწმუნეს და ისიც დარჩა.

შეგახსენებთ, რომ 2018 წლის დეკემბერში პუტინმა ვენესუელაში ორი მძიმე ბომბდამშენი ТУ-160 გააგზავნა, რომელთაც ბირთვული იარაღის გადატანის შესაძლებლობა აქვთ, ხოლო იანვარში მადუროს დაეხმარა 1,2 მილიარდი დოლარის ღირებულების ოქრო გაეყიდა. აპრილში ვენესუელაში 100 რუსი სამხედრო ინსტრუქტორი ჩავიდა, მათ შორის სპეცრაზმისა და კიბერუსაფრთხოების სპეციალისტები.

თუმცა, პარალელურად ვრცელდება ხმები, რომ მოსკოვი უკვე აწარმოებს მოლაპარარაკებებს ვაშინგტონთან, მადუროსათვის უსაფრთხო კორიდორის გაკეთებაზე, მისი ვენესუელიდან უსაფრთხო ევაკუაციის მიზნით. უკვე სავარაუდო ადგილიც სახელდება - კუბა.

ექსპერტები იმ მიზეზებსაც ასახელებენ, თუ რატომ ებღაუჭება პუტინი ასე აქტიურად სახელგატეხილ მადუროს. მათი აზრით, მოსკოვს ამის გეოპოლიტიკური და ფინანსური მიზეზები აქვთ. უპირველეს ყივლისა, თავად პუტინის რეიტინგი ეცემა რუსეთში და მისთვის ნებისმიერი ავტორიტარი, ე.წ. "ჩაბეტონებული" მმართველის ჩამოგდება სახიფათო პრეცედენტია, რათა ეს "ინფექცია" შეიძლება რუსეთსაც მოედოს. ამასთან, ვენესუელას დაკარგვით რუსეთი მნიშვნელოვან პლაცდარმს კარგავს სამხრეთ ამერიკაში.

რუსეთისთვის მნიშვნელოვიანია ეკონომიკური საკითხებიც. ჩავესის რეჟიმის დროს ვენესუელა რუსეთსგან დიდძალ იარაღს ყიდულობდა, მათ შორის რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემებს, თვითმფრინავებს და ტანკებს. 2006 წლის შემდეგ პუტინის "Роснефть"-მა ვენესუელას 16 მილიარდი დოლარის კრედიტები გამოუყო, რის საფასურსაც ქვეყანა ნავთობის მიწოდებით იხდის. ამასთან, "Роснефть"-ი ვენესუელის ნავთობმომპოვებელი საწარმოების დიდ ნაწილს ფლობს. ბუნებრივია პუტინს ეშინია, რომ დემოკრატიული და პროდასავლური მთავრობის მოსვლის შემდეგ ვენესუელა მას ვალს აღარ გადუხდის და პოლიტიკურთან ერთად მნიშვნელოვან ეკონომიკურ სარგებელსაც დაკარგავს.