"საკონსტიტუციო კომისიაში "ოცნებას" უმრავლესობა არ უნდა ჰქონდეს" - რა შემთხვევაში იქნება მისაღები პრემიერის ინიციატივა

პოლიტიკა - 16:13, 19 Oct, 2016

1912

პრემიერ-მინისტრის ინიციატივას, რომელიც კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანის მიზნით სპეციალური ჯგუფის შექმნას გულისხმობს, აზრთ სხვადასხვაობა მოჰყვა. უმრავლესობა სამუშაო ჯგუფის შექმნას მხარს უჭერს, ოპოზიცია კი უმრავლესობის წამოწყებას მორიგ ფარსად აფასებს.
"ნიუპოსტი" პრემიერის ახალი ინიციატივის შესაფასებლად კონსტიტუციონალისტ ვახუშტი მენაბდეს დაუკავშირდა. მისის თქმით, ქვეყნის მთავარ დოკუმენტს ცვლილებები მართლაც სჭირდება, თუმცა მთავარია, რომ "ქართულმა ოცნებამ" კონსტიტუცია პოლიტიკურ იარაღად არ აქციოს.

მენაბდე იხსენებს, რომ კონსტიტუციის რეფორმის მოკლე და გრძელვადიანი გეგმა ხელისუფლებას ჯერ კიდევ 2013 წელს შესთავაზეს.

"სამი წლის წინ, 2013 წლის ივლისში, კონსტიტუციური სამართლის 10 - მდე სპეციალისტმა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეს ბატონ უსუფაშვილს განცხადებით მიმართა. წერილში საუბარია საქართველოს კონსტიტუციის რეფორმასთან დაკავშირებით. ამ მიმართვის ერთ-ერთი ხელმომწერი მეც გახლავართ და ვიზიარებ იმ სულისკვეთებას, რომელიც აღნიშნულ დოკუმენტში იყო. ეს ხედვა მაშინდელ უმრავლესობას სთავაზობდა ე.წ ორეტაპიან კონსტიტუციურ რეფორმას. პირველი მოკლევადიან პერსპექტივაში გასატარებელი ცვლილებები იყო, რომელიც კონსტიტუციური სისტემის არსებით გადახედვას არ გულისხმობდა და მხოლოდ და მხოლოდ იმ პრობლემური საკითხების აღმოფხვრისკენ იყო მიმართული, რომელიც იმ პერიოდისთვის ჰქონდა კონსტიტუციას და დიდწილად ეს პრობლემები დღემდე შემორჩენილია. მაგალითად მთავრობისთვის ნდობისა და უნდობლობის გამოცხადების ჩახლართული, მაღალქვორუმიანი და დროში გაწელილი პროცედურები, რაც პარლამენტს მთავრობაზე კონტროლის განხორციელების შესაძლებლობას ფაქტობრივად უკარგავს. ეს ერთი მაგალითია დაუყოვნებელი სასწრაფო ცვლილებების, ხოლო მეორე ეტაპში ვგულისხმობდით ისეთი ფუნდამენტური საკითხების გადაწყვეტას, როგორიცაა მაგალითად: რამდენ პალატიანი უნდა იყოს პარლამენტი, ტერიტორიული მოწყობის საკითხები და სხვა.

იმისთვის, რომ დღეს მოქმედი კონსტიტუცია სამუშაო დოკუმენტად ვაქციოთ, ისეთ დოკუმენტად, რომელმაც ქვეყანა შეიძლება ჩიხში არ შეიყვანოს, რამდენიმე ცვლილება არსებითად არის განსახილველი და ამის შემდეგ ჩვენ შეგვიძლია მშვიდი გულით ჩავუჯდეთ და სისტემურ ცვლილებებზე ვისაუბროთ. ამდენად თუ ამ ხედვას დაეყრდნობა და ამას გულისხმობდა პრემიერ-მინისტრი ცხადია ეს მისასალმებელია. კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანა საზოგადოების ყველა ინტერესთა ჯგუფის ჩართულობით უნდა მოხდეს და არა უმრავლესობის მიერ ცალსახა ან საკუთარი უპირატესობის გამოყენებით"- აღნიშნა "ნიუპოსტთან" ვახუშტი მენაბდემ.

მისი თქმით, ქვეყნის მთავარ დოკუმენტს ცვლილებები სჭირდება, თუმცა მთავარია "ქართულმა ოცნებამ" კონსტიტუცია საკუთარი ინტერესებისთვის არ გამოიყენოს.

"ამიტომ ვამბობ, რომ სანამ კონსტიტუცია სამსჯელოდ პარლამენტში შევა, ის ისე უნდა იყოს დაკომპლექტებული, რომ მსგავსი უმრავლესობა, რაც "ოცნებას აქვს", იგივე უმრავლესობა არ უნდა ჰქონდეს მას საკონსტიტუციო კომისიაში. ასე შეიძლება დაიზღვეს ოცნების საკონსტიტუციო უმრავლესობა. ანუ პროექტს ამზადებს კომისია და შემდეგ განიხილავს მას პარლამენტი. კომისიაშიც თუ არ ექნება ოცნებას 3/4, თუ მას არ ექნება საკმარისი ხმები გადაწყვეტილების მისაღებად, მაშინ საკონსტიტუციო უმრავლესობას ჩვენ, საკონსტიტუციო კომისიით დავაზღვევთ, იმიტომ რომ პარლამენტი განიხილავს, იმას, რასაც საკონსტიტუციო კომისია მიაწვდის, კომისიაში კი ოცნებას უმრავლესობა არ უნდა ჰქონდეს"- განმარტა კონსტიტუციონალისტმა.

გიორგი კვირიკაშვილის შეფასებით, ხელისუფლებამ, მემკვიდრეობით მიიღო ძალიან დაუბალანსებელი კონსტიტუცია და აუცილებლად შესაქმნელია ჯგუფი, რომელიც, საზოგადოების თითოეული წევრის ძალიან ფართო ჩართულობით, მოახდენს ისეთ ცვლილებებს, რომ მომავალში ვერავინ ვეღარასოდეს მოახდინოს ხელისუფლების უზურპირება და ის, ერთხელ და სამუდამოდ იყოს ევროპული, დემოკრატიული საქართველოს კონსტიტუცია.

პრემიერის ინიციატივა დადებითად შეაფასდა საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციაშიც.

გიორგი მარგველშვილი მიესალმება კვირიკაშვილის ინიციატივას და მზადაა საქართველოს კონსტიტუციაში შესატანი ცვლილებების მოსამზადებლად დააფუძნოს სამუშაო ჯგუფი საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს პრემიერმინისტრისა და საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის თანათავმჯდომარეობით და დღესვე დაიწყოს კონსულტაციები სამუშაო ჯგუფის საქმიანობის წესსა და სტრუქტურაზე.